Month: June 2016

ਸਫ਼ਲਤਾ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇਸਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ

download”ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਾ ਕਰੋ। ਵਕਤ ਕਦੇ ਵੀ ‘ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ’ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਥੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਖਲੋਤੇ ਹੋ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਰਜ ਕਰੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹਨ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੇ ਸਾਧਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮਿਲ ਜਾਣਗੇ।” ਨੈਪੋਲੀਅਨ ਹਿੱਲ ਦਾ ਇਹ ਕਥਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਸੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕਿਸੇ ਮੰਜ਼ਿਲ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਟੀਚਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਇਛੁੱਕ ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਸਹੀ ਅਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਵਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਰਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ:
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋ?
ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਨ ਵਿਚ?
ਕੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਤੁਹਾਡਾ ਟੀਚਾ ਹੈ?
ਕੀ ਢੇਰ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਤੁਹਾਡੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਹੈ?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੱਤਾ ਦੇ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਹੋ?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਸੰਪਵ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਦੇ ਇਛੁੱਕ ਹੋ?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦੌਲਤ, ਸ਼ੋਹਰਤ ਤੇ ਸੱਤਾ ਦੀਆਂ ਟੀਸੀਆਂ ਸਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?
ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਸਿਰਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਤਕਨੀਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਿਰਫ ਇਕ ਹੀ ਨੁਕਤਾ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨੁਕਤਾ ਹੈ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸੁਪਨਾ ਲੈਣਾ। ਜਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਸੁਪਨਾ ਉਨਾ ਵੱਡਾ ਇਨਾਮ। ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸੁਪਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸੁਪਨੇ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਬਦਲਦਾ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸੁਪਨੇ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸੰਕਲਪ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੱਲ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਬਣਨ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰੋਕ ਸਕਦਾ।
ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਬੀਜ-ਸੁਪਨੇ ਤਾਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦੇ ਬੀਜ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਸੁਪਨੇ ਲੈਂਦੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਲਕਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਟੀਚਾ ਤੈਅ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿੱਥਦੇ ਹੋ, ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਸਿਰਜਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਤੁਸੀਂ ਸਫ਼ਲਤਾ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਉਗਾਉਣ ਲਈ ਬੀਜ ਬੀਜ ਦਿੰਦੇ ਹੋ। ਸਿਰਫ਼ ਬੀਜ ਬੀਜਣਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਿੰਜਣਾ ਅਤੇ ਖਾਦ ਪਾਉਣੀ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਤਮ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲੇ ਇਹ ਬੋਲ ‘ਮੈਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ: ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ: ਮੈਂ ਸਫ਼ਲ ਹੋਵਾਂਗਾ,’ ਇਸ ਬੀਜ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਤਮ ਬਲ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਇਰਾਦਾ, ਲਗਨ ਅਤੇ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਦੀਆਂ ਖਾਦਾਂ ਇਸ ਬੀਜ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਦਰਖ਼ਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਫ਼ਲ ਲਗਣਾ ਵੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ। ਜ਼ਰੂਰੀ ਤਾਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਫ਼ਲ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਨਿਰਣਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤਾਂ ਬੀਜ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦਾ ਵੀ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਸੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਸੁਪਨਾ ਰੂਪੀ ਬੀਜ ਤੁਸੀਂ ਬੀਜਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ ਉਹ ਸੱਚਮੁਚ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਮਕਸਦ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਕੋਲ ਹੀ ਸਪਸ਼ਟ ਲਿਖਤ ਜੀਵਨ ਮਨੋਰਥ ਹਨ। ਮੈਨੂੰ ਸੈਮੀਨਾਰਾਂ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਮਿੱਥਣ ਦਾ ਕੋਈ ਫਾਰਮੂਲਾ ਦੱਸੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾਂ ਹਾਂ ਕਿ ਆਤਮ ਚਿੰਤਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਰੂਪ ਨਾਲ ਤਹਿ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਕਵੀ ਸਟੀਫਨ ਦੇ ਇਹਨਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ”ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਪੌੜੀ ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਕਰ ਲਵੋ ਕਿ ਇਹ ਸਹੀ ਇਮਾਰਤ ਨਾਲ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ।” ਇਸ ਪਾਸੇ ਦੂਜੀ ਗੰਲ ਸਮਝਣੀ ਬੜੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ਤੇ ਲਿਖੋ। ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਕਾਗਜ਼ ‘ਤੇ ਲਿਖਣ ਨਾਲ ਇਹ ਇਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਲਕਸ਼ ਜਾਂ ਟੀਚਾ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਧਾਰਦਾ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਇਸ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਪਰੀ ਕਹਾਣੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਊਰਜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਅਲਿਖਤ ਨਿਸ਼ਾਨੇ, ਦੁਬਿਧਾ, ਅਸਪਸ਼ਟਤਾ ਅਤੇ ਗਲਤ ਵਿਸ਼ੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਿਖਤੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਉਪਰ ‘ਖਿੱਚ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ’ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਰੂਸਲੀ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ‘ਏ ਸੀਕਰਟ ਲੈਟਰ ਟੂ ਮਾਈਸੈਲਫ’ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਰੂਸਲੀ ਦਾ ਹੱਥ ਲਿਖਤ ਪੱਤਰ ਨਿਊਯਾਰਕ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਵਿਚ ਟੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। 1970 ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਲਿਖੇ ਇਸ ਪੱਤਰ ਵਿਚ ਬਰੂਸਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅਗਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਹਰਮਨ ਪਿਆਰਾ ਐਕਟਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਸ ਪੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿਨ ਵਿਚ ਕਈ ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ‘ਇੰਟਰ ਦੀ ਡਰੈਗਨ’ ਫਿਲਮ ਆਉਣ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਇਹ ਸੁਪਨਾ 1973 ਵਿਚ ਹੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੂਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਵੈ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਲਈ ਲਿਖਤੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਦਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਤਹਿ ਕਰਨ ਸਮੇਂ ਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਤਹਿ ਕਰ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਉਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਕਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿਚ ਮਦਦ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉਦੇਸ਼ ਮਿੱਥਣ ਵੇਲੇ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਇਕ ਸੂਚੀ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਮੰਜ਼ਿਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕਰਨੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਸੂਚੀ ਨੂੰ ਯੋਜਨਾਬੱਧ ਕਰਨਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਲਿਖ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਮੰਜ਼ਿਲ ਮਿੱਥਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੱਲ ਕੁਝ ਕਦਮ ਚੱਲਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇਸਾਜ਼ ਬਣੋ- ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਅੱਜ ਜੋ ਤਸਵੀਰ ਹੈ, ਅਸਲ ਵਿਚ ਇਹ ਕਲਪਨਾਸ਼ੀਲ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ‘ਚੋਂ ਨਿਕਲੀ ਹੈ। ਐਡੀਸਨ ਨੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰੰਗ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਤਾ। ਮਾਰਕੋਨੀ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਪਿੰਡ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਢ ਬਣਿਆ ਸੀ। ਰਾਈਟ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਉਡਾਰੀ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੁੰ ਖੰਭ ਲਾ ਦਿੱਤੇ ਤਾਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਡ ਸਕੀਏ। ਲੇਖਕ ਵਿੱਲੀ ਜਾਲੀ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਪਨੇ ਉਤੇ ਧਿਆਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਹ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੁੰ ਡਾ. ਮਾਰਟਨ ਲੂਥਰ ਕਿੰਗ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਕਲਪਨਾ ਭਰਿਆ ਸੁਪਨਾ। ਉਹਨਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੇਖਣਾ ਜੋ ਅਜੇ ਹਕੀਕਤ ਨਹੀਂ ਬਣੀਆਂ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਉਡਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇਈਏ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦੇਈਏ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਰੁਕ ਕੇ ਚਾਰੋ ਤਰਫ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਵੇਖਾਂਗੇ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਜੋ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਕਿਸ ਮਨ ਮਸਤਕ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੂਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਹ ਟੈਲੀਫੋਨ, ਇਹ ਕਾਰ, ਇਹ ਟੀ. ਵੀ., ਇਹ ਜਹਾਜ਼, ਇਹ ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਘਰ ਆਦਿ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਬਣੀ, ਸੁਪਨਾ ਬਣਿਆ, ਫਿਰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਂਦ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਸੱਚਮਚ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਕਲਪਨਾ ਉਡਾਰੀ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇਸਾਜ਼ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹ ੋ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਹਕੀਕਤ ਵਿਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਸੋ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇਸਾਜ਼ ਬਣੋ।
ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਜਿੱਥੇ ਸੁਪਨੇ ਸਿਰਜਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾ ਖੋਣਾ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਹੈ। ਐਡੀਸਨ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਫਲ ਹੋਇਆ ਸੀ।ਇਬਰਾਹੀਮ ਲਿੰਕਨ ਅਨੇਕਾਂ ਹਾਰਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਸਫਲਤਾ ਸਫਲਤਾ ਹੈ ਜੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਾਂ। ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦੇ ਸਫਰ ਵਿਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ ਸ਼ਕਤੀ ਅਕਸਰ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਮਹਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੰਡੀ ਸਫਲਤਾ ਆਪਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੰਡੀ ਅਸਫਲਤਾ ਦੇ ਇਕ ਕਦਮ ਅੱਗੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਹਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਦਾ ਕੋਈ ਅਰਥ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਸੋ ਸਫਲਤਾ ਰਾਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਸੁਪਨੇ ਸਿਰਜਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਮਿਹਨਤ, ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ ਸੁਪਨੇ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿਚ ਜੁਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੀ ਚੋਟੀ ਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਐਡਮਿੰਡ ਹਿਲੇਰੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ:
”ਸਰ ਹਿਲੇਰੀ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੀ ਚੋਟੀ ਸਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਬਣਨ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਕਿਹੜੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਤੁਸੀਂ ਸਾਹਮਣਾ ਕੀਤਾ?”
”ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹਾਰ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਨਾ ਛੱਡਣ ਦੀ ਸੀ। ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਡਰ ਸੀ ਕਿ ਕਿਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੇ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨ ਲਈਏ। ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ‘ਇਹ ਅਸੰਭਵ ਕੰਮ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।’
ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹਿਲੇਰੀ ਮਾਊਂਟ ਐਵਰੈਸਟ ਦੀ ਚੋਟੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦਿਖਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਸੇ ਪਲ ਇਹ ਕੰਮ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸ਼ਾਇਦ ਐਡਮੰਡ ਹਿਲੇਰੀ ਨੇ ਠੀਕ ਹੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ”ਅਸੀਂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਨਹੀਂ, ਖੁਦ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ।” ਸੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਹਾਰ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਮਨੋਂ ਕੱਢਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ”ਠਾਣ ਲੋ ਤਾਂ ਜਿੱਤ ਹੈ, ਮੰਨ ਲੋ ਤੋ ਹਾਰ ਹੈ।”
ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ- ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕਰਨਾ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਮਨ ਮਸਤਕ ਵਿਚ ਅਸੀਮ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ। ਮਹਾਤਮਾ ਬੁੱਧ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ”ਅਸੀਂ ਜੋ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ ਉਹ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ”। ਗੁਰਬਾਣੀ ਵਿਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ”ਜੈਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰੇ ਤੈਸਾ ਹੋਇ”। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਈਬਲ ਦਾ ਕਥਨ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀਆਂ ਵੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਸਵਾਮੀ ਵਿਵੇਕਾਨੰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ, ”ਅਸੀਂ ਜੋ ਹਾਂ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੀਏ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸੋਚਦੇ ਹੋ, ਸ਼ਬਦ ਗੌਣ ਹਨ, ਵਿਚਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਦੂਰ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।”
‘ਆਪਕੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਿਰਫ ਏਕ ਮਿੰਟ ਮੇਂ ਬਦਲ ਸਕਤੀ ਹੈ’ ਪੁਸਤਕ ਦੇ ਲੇਖਕ ਸਿਲੀ ਜਾਲੀ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ”ਮਸਤਕ ਇਕ ਵੀਡੀਓ ਕੈਮਰੇ ਵਰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੀਪਲੇਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਡੀ ਯਾਦ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਚ ਪਈਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀ-ਪਲੇ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਅਜਿਹਾ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਨੂੰ ਰੀ-ਪਲੇ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਪਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹ ਨ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀ-ਪਲੇ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਸੀਂ ਸੁਪਨੇ ਵੇਖਣ ਸਿੱਖ ਸਕੀਏ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਨ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਕਰ ਸਕੀਏ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਧਰਤੀ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਕੰਜਰ-ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ

downloadਬੰਬੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ’ ਨੂੰ ਇਕ ਕੱਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। 13 ਜੂਨ 2016 ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਵਾਂ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ‘ਏ’ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਮਿਲੇਗਾ। ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ ਦੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਅਭਿਸ਼ੈਕ ਚੌਬੇ ਹਨ। ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ, ਕਰੀਨਾ ਕਪੂਰ, ਆਲਿਆ ਭੱਟ ਅਤੇ ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉਤੇ ਬਣੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਰ ੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਵਿਵਾਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਆਪਣੇ ਨਿਸਚਿਤ ਵਕਤ ‘ਤੇ ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਉਪਰ ਬਣੀ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿੱਚੋਂ ਪੰਜਾਬ ਹਟਾਉਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਸੈ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ਉਤੇ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਕਾਲਪਨਿਕ ਪਿੱਠਭੂਮੀ ‘ਤੇ ਹੋਵੇ। ਐਫ਼. ਸੀ. ਏ. ਟੀ. ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਕੁਝ ਸੀਨ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਬਿੰਬ ਖਰਾਬ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ 89 ਕੱਟ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਉਠਾਏ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ  ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵੱਲੋਂ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਰਪ੍ਰਸਤੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਮਰਿੰਦਰ, ਕੇਜਰੀਵਾਲ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿਵਾਦ ਨੂੰ ਹੋਰ ਹਵਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦੇ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਉਤੇ ਪੈਸਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਲੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਬਲਦੀ ਉਤੇ ਤੇਲ ਪਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪਾਵੇਂ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਆਇਆ ਪਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਘੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਲੇਖਕਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਉਪਰ ਹਮਲਾ ਗਰਦਾਨਿਆ ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸੰਪਾਦਕ ਹਰੀਸ਼ ਖਰੇ ਨੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ‘ਮੇਰਾ ਖਿਆਲ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਲਾਂ ਦਾ ਟੱਬਰ (ਮੇਰੀ ਮੁਰਾਦ ਪਿਓ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਲੇ ਤੋਂ ਹੈ) ਬਹੁਤ ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਤਿਰ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਪਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ ਨੂੰ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ’ ਖਿਲਾਫ਼ ਕਿਸੇ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਆਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਸਬੰਧੀ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਇਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਏਦਾਂ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੁੱਚੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਸੱਚਮੁਚ ਬਹੁਤ ਅਫ਼ਸੋਸਨਾਕ ਹੈ।” ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਣਾਤਮਕ ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਚੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਵਾਦ ਵਿਵਾਦਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਮਿਤਾਬ ਬਚਨ ਨੇ ਵੀ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਰਵੱਈਏ ਦੀ ਨਿਖੇਧੀ ਕੀਤੀ। ਅਮੀਰ ਖਾਨ, ਮਹੇਸ਼ ਭੱਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯੰਕਾ ਚੋਪੜਾ ਵਰਗੇ ਅਨੇਕਾਂ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਨੇ ਜਿੱਥੇ ਅਨੁਰਾਗ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਾਅ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਮਾਰਿਆ, ਉਥੇ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇਕਜੁਟਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਮਧੂ ਭੰਡਾਰਕੇ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਨੇ ਇਸਨੁੰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ ‘ਚ  ਉਡੇਗੀ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੀ। ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਫ਼ਿਲਮ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਨਾਮ, ਸੰਵਾਦਾਂ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਇਤਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚੋਂ 89 ਸੀਨ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਵਿਰੁੱਧ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਅਦਾਲਤ ‘ਚ ਮਾਮਲਾ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਸੀ. ਬੀ. ਐਫ਼. ਸੀ. ਨੇ 12 ਜੂਨ 2016 ਨੂੱ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਚੋਂ 13 ਸੀਨ ਹਟਾਉਣ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ‘ਏ’ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਸਮੇਂ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ਕੱਟ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਡਿਸਕਲੇਮਰਾਂ ਨਾਲ ਫ਼ਿਲਮ ਰਿਲੀਜ਼ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ‘ਏ’ ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ ਦੇਣ ਲਈ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਹੀਰੋ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਜਿਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਥਾਂ ਉਤੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਕਰਦੇ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸੀਨ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚੋਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਡਿਸਕਲੇਮਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਫ਼ਿਲਮ ਗਾਲਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ਕਿਸੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੀ। ਬੰਬੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਦੇ ਜਸਟਿਸ ਐਸ. ਸੀ. ਧਰਮਾਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਿਨੀ ਫ਼ਨਸਾਲਕਰ ਜੋਸ਼ੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਬੈਂਚ ਨੇ ਸੀ. ਬੀ. ਐਫ਼. ਸੀ. ਨੂੰ ਆੜੇ ਹੱਥੀਂ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ”ਦਾਦੀ ਅੰਮਾ ਵਾਂਗ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰੋ ਸਗੋਂ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਓ। ਸੀ. ਬੀ. ਐਫ਼. ਸੀ. ਨੂੰ ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ ਵਾਧੂ ਸੰਜੀਦਗੀ ਦਿਖਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ।” ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ‘ਤੇ ਕੈਂਚੀ ਮਾਰਨ ਖਿਲਾਫ਼ ਤਿੱਖੇ ਤੇਵਰ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਸਿਰਜਣਾਤਮਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਦੇ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਰਚਨਾਤਮਕਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ ਫ਼ਿਲਮ ਬਾਰੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੀ. ਬੀ. ਐਫ਼. ਸੀ. ਵੱਲੋਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਨੇਮਾਟੋਗਰਾਫ਼ ਐਕਟ ‘ਚ ਸੈਂਸਰ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਅਦਾਲਤ ਦੇ ਬੈਂਚ ਨੇ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕੱਟਣ ਦੀ ਲੋੜ ਸਮਝੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਹੋਵੇ। ਅਦਾਲਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਪਟਕਥਾ ਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਗਲਤ ਪਰਿਪੇਖ ‘ਚ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੰਬੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਭੁਸੱਤਾ ਅਤੇ ਅਖੰਡਤਾ ਜਾਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦ ਚੋਣਾਂ, ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ, ਵਿਧਾਇਕ, ਸਾਂਸਦ, ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰ ਆਦਿ ਆਮ ਸ਼ਬਦ ਹਨ ਅਤੇ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਚ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ‘ਪੰਜਾਬ ਕੀ ਧਰਤੀ ਬੰਜਰ ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਕੰਜਰ’ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕੱਢੀਆਂ ਗਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਇਤਰਾਜ ਉਠਾਇਆ ਸੀ। ਨਿਹਲਾਨੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੇ 89 ਦ੍ਰਿਸ਼ ਜਿਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਤਰਾਜ਼ਯੋਗ ਭਾਸ਼ਾ ਵਰਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਬੀਪ ਵਰਤਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਪਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ ਦੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਨੁਕਤੇ ‘ਤੇ ਕਿੰਤੂ ਪ੍ਰੰਤੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਇਕ ਗੱਲ ਤਾਂ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗਾਲਾਂ ਕਢਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਇਕ ਮਿੰਟ ਦੇ ਪ੍ਰੋਮੋ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਭੈਣ ਦੀ ਗਾਲ ਉਚੀ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਕੱਢਦੇ ਦਿਖਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ਵਿੱਚ ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢੀ ਗਾਲ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕੱਢੀ ਗਾਲ ਵਾਂਗ ਬੜੀ ਸੁਭਾਵਿਕ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਹੀਰੋ ਸ਼ਾਹਿਦ ਕਪੂਰ ਬਿਖਰੇ ਲੰਮੇ ਵਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਉਤੇ ‘ਥੋਰਨ ਟੂ ਫ਼ਲਾਈ’ ਟੈਟੂ ਉਕਰਾਏ ਹੋਏ ਟਰੱਕ ਦੀ ਬਾਡੀ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਕੇ ਦੇਸੀ ਰੌਕ ਸਟਾਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਿੱਚ  ‘ਚਿਟਾ ਵੇ’ ਗਾਣਾ ਗਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਣੇ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਪਿੰਡ ‘ਤੇ ਪਰਾਂ ਵਾਲਾ ਟੈਟੂ ਉਕਰਿਆ ਹੋਇਆ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ‘ਬੋਰਨ ਨੂੰ ਫ਼ਲਾਈ’ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਉਡਣ ਲਈ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ। ਪਰ ਇਹ ਉਡਾਣ ਕਾਮਯਾਬੀ ਦੀ ਉਡਾਣ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਉਡਾਣ ਹੈ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਪਰਾਂ ਉਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਡਣ ਦੀ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਖੁਮਾਰੀ ਮਾਨਣ ਦੀ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅੱਜ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮਦਹੋਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਡਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦਲਜੀਤ ਦੁਸਾਂਝ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਭੈਣ-ਸਾਰਾ ਪੰਜਾਬ ਲਾਤਾ। ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਬਾਰੇ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਇਹ ਫ਼ਿਲਮ। ਪੁਲਿਸ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਲਜੀਤ ਦਾ ਡਾਇਲਾਗ ਹੈ ਕਿ ‘ਸਾਲਾ ਨਾਕੇ ਦਾ ਰੇਟ ਉਹੀ ਹੈ’। ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ਸੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਅਸਲ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸੈਂਸਰ ਬੋਰਡ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਪਹਿਲਾਜ ਨਿਹਲਾਨੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਭੋਲੇ ਭਾ ਹੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਗਿਆ। ਫ਼ਿਲਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਨੁਰਾਗ ਕਸ਼ਿਅਪ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ ਵੀ ਕਿਉਂ ਨਾ। ਰਿਲੀਜ਼ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੰਨੀ ਪਬਲੀਸਿਟੀ ਕਿਸੇ  ਹੀ ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ ਹੁਣ ਅੰਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਡੇਗੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ।
ਬੰਬੇ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਤਾਂ ਫ਼ਿਲਮ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਲਈ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਪਰ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਵਾਦ ਪੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਇਕ ਵਕੀਲ ਵਤਨ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਕ ਪਟੀਸ਼ਨ ਪੰਜਾਬ ਐਂਡ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ‘ਚ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬੀਅਤ ਨੁੰ ਗਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਹਾਈਕੋਰਟ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਕਰੀਨਿੰਗ 16 ਜੂਨ ਨੂੰ ਰੱਖੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ ਕਿ ਫ਼ਿਲਮ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਫ਼ੈਸਲਾ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਲੋਕ ਫ਼ਿਲਮ ਵੇਖਣਗੇ ਜ਼ਰੂਰ। ਫ਼ਿਲਮ ਵੇਖਣ ਭਾਵੇਂ ਨਾ ਪਰ ਜੋ ਬਦਨਾਮੀ ਫ਼ਿਲਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਕਰਨੀ ਸੀ, ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਰਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ, ਉਹ ਤਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਇਕ ਦੋ ਹਫ਼ਤੇ ਤੋਂ ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਇਉਂ ਉਛਾਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਹਾਲ ਦੀ ਘੜੀ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮੁੱਦਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਖਬਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਤਾਂ ਘਰ ਘਰ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਦਾ ਚਹੇਤਾ ਕਲਾਕਾਰ ਗਾਇਕ ਗੁਰਦਾਸ ਮਾਨ ਵੀ ਮੱਖਣ ਬਰਾੜ ਦੇ ਗੀਤ ‘ਘਰ ਦੀ ਸ਼ਰਾਬ ਹੋਵੇ’ ਨੂੰ ਗਾ ਕੇ ਪਛਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੱਟ ਨਵਾਬ ਬਣਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਸ਼ੇੜੀ?
ਫ਼ਿਲਮ ‘ਉੜਤਾ ਪੰਜਾਬ’ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨ ਦੇ ਮਸਲੇ ਨੇ ਹਿੰਦੋਸਤਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਹ ਫ਼ਿਲਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਟੀ. ਵੀ. ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਅਤ ਚੰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਰਵਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਘੋਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਵਿੱਚ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨੂੰ ਸੈਂਸਰ ਕਰਨਾ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਖਿਲਾਫ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲੀਵੁੱਡ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਉਤੇ (ਮੋਸ਼ਨ ਪਿਕਚਰ ਪ੍ਰੋਡਿਊਸਰਜ਼ ਐਂਡ ਡਿਸਟ੍ਰੀਬਿਊਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ) ਨਾਮਕ ਸੰਸਥਾ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੀ 1922 ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਤਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਹਸਤੀਆਂ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਿਆਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੀ ਗਵਾ ਬਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਕਲਾਕਾਰਾਂ, ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਜੋੜ ਕੇ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੋਈ ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਵੈ-ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰੇ ਅਤੇ ਸਵੈ- ਸੈਂਸਰਸ਼ਿਪ ਲਈ ਕੁਝ ਮਾਪਦੰਡ ਮਿੱਥ ਲੈਣ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਸਿਊਂਕ ਹੈ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਕੀੜਾ

downloadਇਹ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀਂ ਸੱਚ ਹੈ। ਸੱਚ ਹੈ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਚ ਤਿੜਕ ਰਹੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਸਿਊਂਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਊਂਕ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੋਖਲਾ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਤਿੜਕਦੇ ਤਿੜਕਦੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸ਼ੱਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਖਸ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਇਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਸੀ ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਉਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ। ਘਟਨਾ ਵਿਚਲੇ ਪਾਤਰ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੇਸ ਮੀਡੀਆ ਲਈ ਵੱਡੀ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ। ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਦੇ ਕਈ ਧੜੇ ਆਪੋ ਆਪਣਾ ਸਵਾਰਥ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦੇ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਕੋਈ ਇਸਨੂੰ ਕਤਲ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕੋਈ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ। ਘਟਨਾ ਇਉਂ ਵਾਪਰੀ ਸੀ:
”ਮੈਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਛੱਡ ਆਵਾਂ।
ਆ ਕੇ ਦਿੰਦੀ ਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਰੇਕਫਾਸਟ”
ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਕੂਲ ਛੱਡਣ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਾਪਰਦਾ ਸੀ। ਕਦੇ ਪਤੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੁੰ ਛੱਡ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਕਦੇ ਪਤਨੀ। ਅੱਜ ਪਤਨੀ ਗਈ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਪਤਨੀ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਈ ਤਾਂ ਪਤੀ ਵਾਸ਼ਰੂਮ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਹੱਸ ਹੱਸ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਤਨੀ ਨੇ ਕੰਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ:
ਅੱਜ ਕਿੰਨੇ ਵਜੇ ਆਏਂਗੀ?
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤਨੀ ਅੱਗ ਬਬੂਲਾ ਹੋ ਗਈ। ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਵਾਸ਼ਰੂਮ ਦਾ ਦਰਵਾਜਾ ਖੜਕਾਉਣਾ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ:
”ਕਿਹੜੀ ਰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹੈ। ਹੈ ਕੌਣ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਪਤਾ ਲੱਗੇ। ਮੈਂ ਉਸਦੀ ਗੁੱਤ ਪੁੱਟਾਂ।” ਪਤਨੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕ ਪਤੀ ਬਾਹਰ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗਾ:
”ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਐਵੇਂ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ। ਇਹ ਤਾਂ ਦਫਤਰ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਲਰਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।”
ਮੈਨੂੰ ਪਤੈ ਕਿਹੜੀ ਕਲਰਕ ਨਾਲ ਗੁਰਮੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ। ਮੈਂ ਅੱਜ ਕੱਢਦੀ ਆਂ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ਕਪੁਣਾ। ਪਤਨੀ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਅਸਮਾਨ ‘ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅੱਜ ਉਹ ਪਤੀ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਪਤੀ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਉਣ ਲੱਗਾ ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਪਤੀ ਦਾ ਫੋਨ ਚੁੱਕ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਡਾਇਲ ਕਰ ਲਿਆ। ਅੱਗੋਂ ਔਰਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਗੁੱਸਾ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਬੁਰਾ ਭਲਾ ਕਿਹਾ। ਇਸ ਕਲੇਸ਼ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਪਤੀ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਖਾਧੇ ਪੀਤੇ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਅਜੇ ਉਸਨੂੰ ਘਰੋਂ ਗਏ ਨੂੰ ਘੰਟਾ ਕੁ ਹੀ ਹੋਇਆ ਸੀ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦਾ ਫੋਨ ਆਇਆ:
ਛੇਤੀ ਛੇਤੀ ਘਰ ਆਓ, ਬੀਬੀ ਜੀ ਨੇ ਕਾਰਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਘਰ ਆ ਕੇ ਉਸਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਪੱਖੋ ਨਾਲ ਲਟਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਉਤਾਰਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਗਿਆ ਪਰ ਭਾਣਾ ਤਾਂ ਵਾਪਰ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਕੇਸ ਬਣਨਾ ਤਾਂ ਸੁਭਾਵਿਕ ਸੀ ਪਰ ਵਿਰੋਧੀ ਇਸਨੂੰ ਕਤਲ ਵਿਚ ਬਦਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਖੈਰ, ਪੁਸਿ ਨੇ ਕੇਸ ਦੀ ਸਹੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਹ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੱਕ ਨੇ, ਬੇਵਸਾਹੀ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਅਤੇ ਸੰਦੇਹ ਨੇ ਇਕ ਹੱਸਦਾ ਵੱਸਦਾ ਘਰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਮਾਸੂਮ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਇਕ ਫੋਨ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੰਦੇਹ ਨੇ ਇਕ ਘਰ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਤੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਤਾਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ‘ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਧਿਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਰਕ ਬਣ ਗਈ। ਉਕਤ ਘਟਨਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਹੋਈ ਪਰ ਥੱਲੇ ਲਿਖੀ ਵਾਰਦਾਤ ਦੀ ਕਥਾ ਤਾਂ ਕਤਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੋ ਨਿੱਬੜੀ।
ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਇਕ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਾਸੀ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣਾ ਭਵਿੱਖ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਨ ਹਿਤ ਦੁਬਈ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਂਝ ਇੱਥੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਠੀਕ ਠਾਕ ਚਲਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਵਿਚ ਖੂਬਸੂਰਤ ਪਤਨੀ, ਦੋ ਬੱਚੇ ਅਤੇ ਮਾਂ ਸੀ। ਸੁਭਾਅ ਦਾ ਮਿਲਣਸਾਰ ਸੀ। ਪਿੰਡ ਦੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਚੋਬਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਯਾਰੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ। ਸੁਰਜੀਤ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਭਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਰਤਦਾ ਸੀ। ਮੁਖਤਿਆਰ ਦੀ ਘਰ ਵਾਲੀ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਗੈਰ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਘਰ ਦੇ ਕੰਮ ਬੇਝਿਜਕ ਆਖ ਦਿੰਦੀ ਸੀ। ਦੁਬਈ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਨੇ ਮੁਖਤਿਆਰ ਨੂੰ ਘਰ ਦਾ ਖਿਆਲ ਰੱਖਣ ਲਈ ਉਚੇਚਾ ਆਖਿਆ ਸੀ। ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ ਵੀ ਪੂਰਾ ਵਾਅਦਾ ਨਿਭਾਇਆ। ਉਹ ਹਰ ਦੂਜੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਮੁਖਤਿਆਰ ਦੇ ਘਰ ਗੇੜਾ ਮਾਰਦਾ। ਮੁਖਤਿਆਰ ਦੀ ਮਾਂ ਵੀ ਉਸ ਉਪਰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਇਉਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੁਖਤਿਆਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਸੁਰਜੀਤ ਬਾਰੇ ਅਫਵਾਹਾਂ ਉਡਣੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਸੁਰਜੀਤ ਬੇਖਬਰ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪਾਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪੂਰੇ ਤਿੰਨ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤਣ ਮਗਰੋਂ ਮੁਖਤਿਆਰ ਵੀ ਛੁੱਟੀ ਆ ਗਿਆ। ਸਾਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ। ਮੁਖਤਿਆਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿੱਛੋਂ ਸੁਰਜੀਤ ਉਸਦੇ ਘਰ ਆਇਆ ਤੇ ਮੁਖਤਿਆਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੱਸ ਹੱਸ ਕੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਧਰੋਂ ਮੁਖਤਿਆਰ ਨਾਨਕੇ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮੁਖਤਿਆਰ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿਚ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਕੀੜਾ ਵੜਿਆ ਸੀ। ਮੂੰਹੋਂ ਭਾਵੇਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਪਰ ਅੰਦਰੋ ਅੰਦਰੀ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀ ਕੁਝ ਸੋਚ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਅਜਿਹੀ ਭਾਵਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਨਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਊਣ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸੱਚਮੁਚ ਹੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਰਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੁਖਤਿਅਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਨਰਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਹ ਖਿਝਿਆ ਖਿਝਿਆ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਸੀ। ਆਨੇ ਬਹਾਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਝਗੜਨ ਲੱਗਾ। ਸੁਰਜੀਤ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸਦਾ ਵਿਵਹਾਰ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਉਂ ਕੁਝ ਦਿਨ ਤਾਂ ਚਲਦਾ ਰਿਹਾ, ਫਿਰ ਇਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਅਖਬਾਰਾਂ ਵਿਚ ਖਬਰ ਛਪੀ ਸੀ ਕਿ ਸੁਰਜੀਤ ਦੀ ਲਾਸ਼ ਨਹਿਰ ਦੇ ਲਾਗਿਉਂ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ ਖੋਜ ਕੱਢ ਲਈ ਸੀ ਕਿ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਨਜਾਇਜ਼ ਸਬੰਧ ਹੋਣ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਵਿਚ ਮੁਖਤਿਆਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜਿਗਰੀ ਯਾਰ ਸੁਰਜੀਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰਾਬ ਵਿਚ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਲਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਕਾਰਨ ਇਕ ਨਹੀਂ ਦੋ ਘਰ ਬਰਬਾਦ ਹੋ ਗਏ  ਸਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀਆਂ ਅਤ ਕਤਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸ਼ੱਕ ਕਾਰਨ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘਰਾਂ ਦੀ ਸੁਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਗਾੲਬ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਗੌਰਵ ਦੀ ਸ਼ਾਦੀ ਬੜੀ ਧੂਮ ਧਾਮ ਨਾਲ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਇਕ ਖੂਬਸੂਰਤ ਕੁੜੀ ਮਿਲੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਸਨ। ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਗੋਆ ਗਏ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਗਏ ਅਤੇ ਹੁਣ ਕੇਰਲਾ ਜਾਣ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਚਾਹਤ ਸੀ ਗੌਰਵ ਦੀ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਾਂਦੇ, ਉਥੋਂ ਦੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ‘ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਪਾਉਂਦੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਫੇਸਬੁੱਕ ‘ਤੇ ਆਏ ਕਮੈਂਟਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ। ਇਕ ਦਿਨ ਗੌਰਵ ਨੇ ਫੇਸਬੁੱਕ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਾਰੇ ਹੋਏ ਕਮੈਂਟ ਨੂੰ ਗੌਰ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਉਸਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਦੀ ਤਾਰੀਫ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਬਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿਚ ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਨ  ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੌਰਵ ਨੇ ਕਮੈਂਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪ੍ਰੋਫਾਇਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ‘ਤੇ ਪਈਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਲੱਗਾ। ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਈ ਕਿ ਇਸ ਬੰਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਤਸਵੀਰਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਸਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨੂੰ ਜ਼ਾਹਿਰ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ। ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਤਾਂ ਆਇਆ ਕਿ ਇਸ ਬੰਦੇ ਬਾਰੇ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਪਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਸਬਰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਜਾਨੂੰ ਆਹ ਕਮੈਂਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਰਾ ਕਲਾਸਮੇਟ ਐ, ਗੌਰਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਨਹੀਂ, ਮੇਰੇ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਿ ਫਰੈਂਡ ਲਿਸਟ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ। ਉਂਝ ਮੈਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਇਸ ਬਾਰੇ। ਪਤਨੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਸੁਣ ਕੇ ਗੌਰਵ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੁੰ ਉਕਾ ਹੀ ਆਸ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਨਾ ਝੂਠ ਬੋਲੇਗੀ। ਗੌਰਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਬਾਰੇ ਪਤਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਲੜਕਾ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਚੰਗਾ ਦੋਸਤ ਸੀ। ਗੌਰਵ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਇਸ ਗੰਲ ਦਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕਿਉਂ ਛੁਪਾਇਆ ਸੀ। ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਮਹੀਨਾ ਕੁ  ਬਾਅਦ ਹੀ ਗੌਰਵ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਜੋ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਛਤਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਕੀੜੇ ਨੇ ਇਸ ਘਰ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਹਰਾਮ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜਿਸਦਾ ਅੰਤ ਤਲਾਕ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ ਫੇਸਬੁੱਕ, ਵਟਸਅੱਪ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਦਾ ਕੀੜਾ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫੇਸਬੁੱਕ ਰਾਹੀਂ ਬਰਬਾਦ ਹੋਏ ਘਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਗੱਲ ਫੇਸਬੁੱਕ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੋਸ਼ਲ ਸਾਇਟਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ ਗੱਲ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖੀ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਹੈ। ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਗਰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਤਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਖੂਬਸੂਰਤ ਹੈ ਪਰ ਜੇ ਕਿਤੇ ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੰਦੇਹ ਜਾਂ ਸ਼ੱਕ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲ ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ। ਸੰਦੇਹ ਨੇ ਤਾਂ ਰਾਮ ਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਣ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ਼ੱਕ ਜਾਂ ਸੰਦੇਹ ਵਿਚ ਨਿਸਚਿਤ ਜਾਂ ਪੱਕਾ ਤਾਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਪਰ ‘ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ’ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਹੈ ਕਿ ੳਹ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਹੀ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਸੋਚ ਉਸਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਚਿਹਰੇ ‘ਤੇ ਤਿਉੜੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਨ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਸੈਲੇ ਬੰਦੇ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੱਕ ਸਿਰਫ ਦੂਜੇ ਪ੍ਰਤੀ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੀ ਨਹੀਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਸਗੋਂ ਬੰਦੇ ਦੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਹਿਮ ਨੂੰ ਸੱਟ ਵੱਜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਚੀਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੱਢਦਾ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਸੁਭਾਵਿਕਤਾ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਨੀਂਦ ਉਡ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਮ ‘ਤੇ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਜਿਸਨੂੰ ਵੇਖ ਵੇਖ ਜਿਉਂਦਾ ਸੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਵਿਉਂਤਾਂ ਘੜਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਵਿਉਂਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹੀ ਆਤਮ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਬਿਰਤੀ ਜਨਮਦੀ ਹੈ। ਕਤਲ ਕਰਨ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਪਣਪਦਾ ਹੈ। ਤਲਾਕ ਲੈਣ ਲਈ ਤਰਲੋਮੱਛੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਉਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੱਕ ਦੇ ਜ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ ਰਹੀਏ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤੀਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ‘ਤੇ ਖਰਾ ਉਤਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਸੱਚੋ ਸੱਚ ਦੱਸ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈਏ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗੱਲ ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਉਪਜਾਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀ ਜਾਵੇਗੀ ਤਾਂ ਸ਼ੱਕ ਪੈਦਾ ਹੋਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਫੇਸਬੁੱਕ ਆਦਿ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਸੁਚੇਤ ਹੋਵੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਭੋਲੇਪਣ ਵਿਚ ਕੀਤੀ ਮਾਸੂਮ ਗਲਤੀ ਕਈ ਖਤਰਨਾਕ ਅਤੇ ਗਲਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਖੂਬਸੂਰਤੀ ਮਾਨਣ ਲਈ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।


Warning: fopen(/home/gpunjab/public_html/wp-content/plugins/hit-counter/css/.txt): failed to open stream: No such file or directory in /home/gpunjab/public_html/wp-content/plugins/hit-counter/hc.php on line 216

Warning: fread() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /home/gpunjab/public_html/wp-content/plugins/hit-counter/hc.php on line 217

Warning: fclose() expects parameter 1 to be resource, boolean given in /home/gpunjab/public_html/wp-content/plugins/hit-counter/hc.php on line 218